Dolomit

Dolomit

Dolomit

1. Minerał z gromady węglanów.
2. Skała osadowa, węglanowa, zbudowana głównie z minerału o tej samej nazwie.

Nazwa pochodzi od nazwiska francuskiego badacza Alp, mineraloga D.Dolomieu, który w 1791 r. po raz pierwszy wyodrębnił ten minerał.

Dolomit - minerał

Właściwości:

• Wzór chemiczny: CaMg[CO₃]₂ - węglan wapnia i magnezu
• układ krystalograficzny - trygonalny,
• twardość w skali Mohsa - 3,5 - 4,
• gęstość - 2,8 -2,9
• barwa – biała, szara, żółtawa, bezbarwny
• rysa - biała,
• przełam - muszlowy
• łupliwość - 3-kierunkowa, doskonała, zgodnie ze ścianami romboedru,
• połysk - szklisty, czasami perłowy

Tworzy kryształy izometryczne (romboedry siodełkowato wygięte do góry), czasami tabliczkowe lub słupkowe. Występuje w skupieniach ziarnistych, zbitych, naskorupień, żyłek i szczotek krystalicznych. Tworzy pseudomorfozy po innych minerałach. Jest kruchy, przezroczysty, wykazuje luminescencję: pomarańczową, zieloną, żółtą, brązową, białą, kremową. Zawiera domieszki: manganu, kobaltu, ołowiu, cynku. Opornie rozpuszcza się w zimnym kwasie solnym; po sproszkowaniu i podgrzaniu silnie reaguje („burzenie”). Główny składnik skały osadowej o tej samej nazwie.

Występowanie:

Występuje w niskotemperaturowych utworach hydrotermalnych, żyłach kruszcowych, w skałach metamorficznych (marmurach dolomitowych). Produkt metasomatozy (dolomityzacji) skał wapiennych oraz sedymentacji chemicznej i biologicznej. Skały dolomitowe powstały z morskich wapieni, które zostały przeobrażone przez bogatą w magnez wodę (atomy magnezu zastąpiły część atomów wapnia). Współwystępuje z kalcytem, kwarcem, pirytem, sfalerytem, galeną

Miejsca występowania: Austria, Niemcy, Włochy, Szwajcaria, Rumunia, Jugosławia, Kanada, USA, Meksyk,

W Polsce – występuje w Tatrach (Dolina Białego, Dolina Chochołowska), w Górach Świętokrzyskich, na Dolnym Śląsku. Duże wystapienia są na Wyżynie Krakowsko – Wieluńskiej.

Zastosowanie:

• w czystej postaci jest wykorzystywany jako ruda magnezu (13,3 %Mg, - do lekkich stopów)
• materiał budowlany (do wytwarzania specjalnego cementu)
• materiał dekoracyjny
• surowiec dla przemysłu ceramicznego
• ma zastosowanie w metalurgii
• do produkcji materiałów ogniotrwałych
• do produkcji nawozów mineralnych (nawóz wapniowo- magnezowy do odkwaszania gleb)
• interesuje kolekcjonerów

Dolomit - skała

Niemal monomineralna skała osadowa, węglanowa (chemiczna), składającą się głównie z minerału dolomitu (węglanu magnezu – ponad 90%) i minerału kalcytu (węglanu wapnia), minerałów ilastych, kwarcu, markasytu, pirytu, i substancji bitumicznej lub skała metamorficzna – marmur. Makroskopowo przypomina ona zbudowany głównie z węglanu wapnia, wapień.

Właściwości:

• ulega reakcji z kwasem solnym dopiero po sproszkowaniu.
• jest biały, szary żółtawy, brunatnoszary, niemal czarny
• tekstura – zwięzła, masywna, porowata.

Rozróżnia się dolomit wtórny i pierwotny:

• Dolomit pierwotny powstaje w wyniku bezpośredniego wytrącenia się z wody morskiej. Jest on drobnoziarnisty i równoziarnisty.
• Dolomit wtórny powstaje w wyniku metasomatozy, czyli wypierania jednego składnika przez drugi. W tym przypadku wapń jest wypierany przez magnez. Dolomit wtórny jest gruboziarnisty i nierówno ziarnisty.

Zastosowanie i występowanie dolomitu są analogiczne do minerału dolomitu.

Zobacz też:

• skały osadowe,
• dolomityzacja,
• dolomit wapnisty – kalcyt

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Dolomit