Harald Sinozęby

Poll without page-refresh

Article on other languages:

Chrzest Haralda Sinozębego (Płaskorzeźba z XII w.)

Harald Sinozęby (Blåtand) (ur. ok. 911 - zm. 1 listopada 987 w Wolinie) - król Danii w latach 958-987 i Norwegii w latach 974-985, syn Gorma Starego i Tyry, ojciec Swena Widłobrodego.

Harald Sinozęby wprowadził do Danii chrześcijaństwo przyjmując chrzest około roku 965. Legenda mówi, że gdy wahał się, kto jest silniejszym bogiem - Odyn czy Chrystus - przekonał go kapłan niemiecki Poppo demonstrując przeniesienie rozpalonego do białości kawałka żelaza gołą ręką.

W 956 Harald zaangażował się w sprawy wewnętrzne Norwegii, początkowo jako obrońca swej siostry Gunhildy (owdowiałej po wygnanym norweskim królu Eryku Krwawym Toporze), później już z zamiarem przejęcia terytorium norweskiego. Udało mu się to, zapanował w południowej części Norwegii, natomiast część północną oddał (nie zrzekając się nad nią zwierzchnictwa) możnemu norweskiemu jarlowi Håkonowi. Król wspomagał też księcia Normandii Ryszarda I Nieustraszonego w walce z królem Francji Ludwikiem IV Zamorskim.

Istotnym aspektem polityki Haralda były próby uniezależnienia się od Niemiec. W tym celu sprzymierzył się w latach 70. X wieku z Obodrytami (Harald za żonę wziął Tove, córkę Mściwoja). Harald planował zajęcie tzw. Haithabu, terenów położonych w Szlezwiku niegdyś będących pod kontrolą duńską. Jednak wojna z Niemcami skończyła się dla Duńczyków niepomyślnie; w 974 cesarz niemiecki Otton II zajął południową Jutlandię. Później Sinozęby popierał Słowian Połabskich podczas wielkiego powstania, które wybuchło w 983 roku. Również stosunki z Håkonem w Norwegii nie rozwijały się korzystnie - odmówił on przyjęcia chrześcijaństwa i zerwał stosunki z Danią.

Sytuacja ta, w połączeniu z nawrotem poprzedniej wiary w Danii, bardzo osłabiła pozycję Haralda. Już w 980 - za życia ojca - królem ogłosił się syn Sinozębego, Swen Widłobrody. Po nasileniu się tego konfliktu, podsycanego przez wychowawcę Swena, poganina Palnatoke, ranny Harald zbiegł do Jomsborga, gdzie wkrótce zmarł od odniesionych ran (Gesta Cnutonis, Adam z Bremy, Agrip).

W trakcie swego panowania dbał również o rozwój państwa poprzez wspieranie dużych projektów budowlanych. W Jelling, gdzie pod kopcem pochowani byli jego rodzice, wzniósł bogato zdobiony kamień runiczny, będący pierwszym świadectwem chrystianizacji Danii i zbudował tamże kościół do którego przeniósł zwłoki ojca. Zbudował również cztery potężne twierdze dla obrony terytorium swego królestwa. Wznosił kościoły (najbardziej znany w Roskilde) oraz mosty.

Dzieci:

Przydomek Sinozęby prawdopodobnie wziął się od sinego (sczerniałego) zęba, który częściowo wybity w potyczce lub w wypadku uległ martwicy. Za życia Haralda raczej nie nazywano go w ten sposób; przydomek najpewniej nadano później. W staronorweskim blá ("siny") znaczyło także "czarny" lub "ciemny". Dlatego kupców arabskich Wikingowie zwali "blámenn", co można przetłumaczyć jako "ciemnoskórzy".

Ciekawostka: Bluetooth, technologia bezprzewodowej komunikacji między elektronicznymi urządzeniami, nazwana jest tak na cześć króla Haralda.

Bibliografia

Praca zbiorowa pod redakcją naukową Macieja Salamona, 2005, Wielka Historia Świata Tom 4 Kształtowanie średniowiecza, Oficyna Wydawnicza FOGRA, ss. 163-164, ISBN 83-85719-85-7.