Pamięć o dostępie swobodnym

Moduł pamięci SDR SDRAM o pojemności 256MB

RAM (ang. Random Access Memory) – podstawowy rodzaj pamięci cyfrowej zwany też pamięcią użytkownika lub pamięcią o dostępie swobodnym. Choć nazwa sugeruje, że oznacza to każdą pamięć o bezpośrednim dostępie do dowolnej komórki pamięci (w przeciwieństwie do pamięci o dostępie sekwencyjnym, np. rejestrów przesuwających), to nazwa ta ze względów historycznych oznacza tylko te rodzaje pamięci o bezpośrednim dostępie, które mogą być też zapisywane przez procesor, a wyklucza pamięci ROM (tylko do odczytu), pomimo iż w ich przypadku również występuje swobodny dostęp do zawartości.

W pamięci RAM przechowywane są aktualnie wykonywane programy i dane dla tych programów oraz wyniki ich pracy. Zawartość większości pamięci RAM jest tracona paręnaście sekund po zaniku napięcia zasilania, dlatego wyniki pracy programów muszą być zapisane na jakimś nośniku danych.

Pamięci RAM dzieli się na pamięci statyczne (ang. Static RAM, w skrócie SRAM) oraz pamięci dynamiczne (ang. Dynamic RAM, w skrócie DRAM). Pamięci statyczne są szybsze od pamięci dynamicznych, który wymagają ponadto częstego odświeżania, bez którego szybko tracą swoją zawartość. Pomimo swoich zalet są one jednak dużo droższe i w praktyce (jak n.p. w prawie każdym komputerze) używa się pamięci DRAM.

Pamięć RAM jest stosowana głównie jako pamięć operacyjna komputera, jako pamięć niektórych komponentów (procesorów specjalizowanych) komputera (np. kart graficznych, dźwiękowych, itp.), jako pamięć danych sterowników mikroprocesorowych.

Technologie pamięci RAM

Współczesna pamięć RAM jest realizowana sprzętowo w postaci układów scalonych występujących w różnych technologiach lub jako fragmenty bardziej złożonych scalonych układów cyfrowych (np. pamięć cache L1 procesora, a ostatnio także L2) oraz w postaci różnych modułów, znajdujących głównie zastosowanie w komputerach. Wyróżnia się pamięci trwałe (NVRAM) i ulotne.

Pamięci nieulotne (Non-Volatile Random Access Memory)

• FRAM – nośnikiem danych jest kryształ (konstrukcja prototypowa)
• MEMS – pamięć mikroelektromechaniczna (konstrukcja eksperymantalna)
• MRAM – nośnikiem danych sa magnetyczne złącza tunelowe (konstrukcja prototypowa)
• NRAM – Nanotube RAM – pamięć zbudowana z węglowych nanorurek (konstrukcja eksperymentalna)
• OUM – pamięć oparta o zmiany stanu stopów pierwiastków rudotwórczych
• PRAM – elementem pamięciowym jest kryształ (konstrukcja prototypowa)

Rozwój modułów pamięci używanych w komputerach PC

Wygląd wielkość naturalna na monitorze 17" (1024x768)	Typ obudowy Typ pamięci	Użycie	Rok
	DIP —	PC, XT, AT	1981
	SIPP —	286, AT, 386
	SIMM (30-pinowe) —	Niektóre 286, 386, 486	1994
	SIMM (68-pinowe) —	PS/2, 486, Pentium
	DIMM SDR SDRAM	Niektóre Pentium, Pentium II, Pentium III, Pentium IV i Celeron
	RIMM Rambus	Pentium IV - po niecałym roku produkcji wycofane z powodu opłat licencyjnych oraz mniejszej niż zamierzano wydajności
	DIMM DDR	Pentium IV, Athlon, Duron, Sempron	1999
	DIMM DDR2	Pentium IV, Pentium D, Intel Core 2, Athlon 64 AM2, Sempron AM2	2003

DIMM

DDR3

Prekursorzy współczesnych pamięci RAM

• liczniki maszyn do księgowania i fakturowania np. komputer PARK
• pamięć mechaniczna np. komputer Z1
• pamięć na przekaźnikach np. komputer Z3
• pamięć na rurach rtęciowych np. komputer XYZ
• pamięć na drutach niklowych np. komputer ZAM-2
• pamięć bębnowa np. komputer UMC-1
• pamięć ferrytowa np. komputer Odra 1305
• pamięć drutowa np. niektóre minikomputery Mera
• pamięć półprzewodnikowa np. PC

Zobacz też

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Pamięć o dostępie swobodnym

• CL
• ECC
• pamięć
• pamięć cyfrowa

Linki zewnętrzne

• Artykuł na temat pamięci RAM