Tenis:

Tenis, tenis ziemny – gra sportowa rozgrywana na korcie tenisowym, polegająca na przebijaniu rakietą tenisową piłki ponad siatką na pole przeciwnika, w sposób utrudniający jej odbiór. Może być rozgrywana pojedynczo (tzw. singel), a także w dwuosobowych zespołach zawodników jednej płci (debel) lub mieszanych (mikst).

Współczesna wersja tenisa narodziła się w Wielkiej Brytanii pod koniec XIX w. jako lawn tennis (pol. tenis na trawie). Wkrótce po swoim powstaniu tenis rozprzestrzenił się wśród wyższych warstw anglojęzycznych społeczeństw zanim stał się popularny na całym świecie.^[1]

Tenis jest sportem olimpijskim uprawianym na wszystkich kontynentach przez ludzi w różnym wieku. W tenisa może grać każdy, kto jest w stanie utrzymać w ręku rakietę tenisową, w tym osoby poruszające się na wózkach inwalidzkich czy zawodnicy głusi.

Reguły tenisowe, które po raz pierwszy spisano w 1877 roku, w następnych dziesiątkach lat uległy jedynie kilku poważnym zmianom. Jedną z nich jest wprowadzona w latach 70. XX w. rozgrywka tie-breakowa, drugą natomiast zaaprobowana na początku XXI w. technologia Hawk-Eye (pol. Jastrzębie Oko), umożliwiająca weryfikację decyzji sędziego w przypadku, gdy piłka trafia w pobliże linii. Inną znaczącą zmianą była obowiązująca od 1908 do 1960 zasada, nakazująca zawodnikowi podającemu utrzymywanie kontaktu jednej nogi z ziemią podczas serwisu.

Historia

Początki

Początki tenisa wiążą się ze średniowieczną grą uprawianą przez mnichów w europejskich klasztorach. W tej wersji tenisa piłkę uderzało się dłonią, stąd grę tę nazywano jeu de paume (pol. gra dłonią).^[2] Grę tę zaczęto wkrótce określać mianem prawdziwego lub królewskiego tenisa.^[1] Wkrótce potem wprowadzono do użytku skórzane rękawice, te natomiast zastąpiły w XVI w. prototypy pierwszych rakiet. Pierwsze piłki do tenisa były wykonane z drewna. Z czasem ustąpiły one pola lepiej odbijającym się skórzanym piłkom wypełnionym celulozą.^[1] Gra szybko zyskiwała na popularności zwłasza we Francji, gdzie spopularyzowali ją członkowie rodziny królewskiej, oraz w Anglii, której królowie Henryk VII oraz Henryk VIII byli zapalonymi graczami i rozkazali budować korty w całym kraju. Według legendy to właśnie Henryk VIII wymyślił serwis (ang. service), czyli uderzenie rozpoczynające wymianę - ponieważ król był zbyt gruby by móc podrzucić piłkę do góry robili to za niego służący (ang. servants).^[3]

Narodziny współczesnej gry

Tenis w obecnej postaci może być datowany z dwóch różnych źródeł. Między 1859 a 1863 major Harry Gem wraz ze swoim przyjacielem Augurio Parerą opracowali grę będącą mieszanką sportów rakietowych i baskijskiej gry peloty. Pierwsze mecze tenisowe rozgrywali na trawniku do gry w krokieta w posiadłości Gema w Birmingham.^[4]^[5] W 1872 razem z dwoma miejscowymi lekarzami, Fredericiem Haynesem i Arthurem Tomkinem założyli pierwszy na świecie klub tenisowy w Leamington Spa.^[6]

W grudniu 1873 major Walter Clopton Wingfield opracował podobną grę, w którą grano podczas przyjęć w ogrodzie jego walijskiej posiadłości Nantclwyd.^[7] W 1874 roku major opatentował^[8] tę grę nadając jej grecką nazwę sphairistike, znaną również jako lawn tennis. Do jej opisu Wingfield zapożyczył znaczną część francuskiego słownictwa stosowanego w tenisie królewskim:

Część zasad opisanych w ośmiostronicowej książce Wingfielda Sphairstaike or Lawn Tennis^[11] nie przetrwała próby czasu.^[12] Boisko do gry, które początkowo miało kształt dwóch trapezów złączonych podstawami od 1877 roku przybrało obecną formę prostokąta.^[12] W tym samym roku All England Croquet Club (pol. Wszechangielski Klub Krokieta) dodał do swojej nazwy człon Lawn Tennis przejmując jednocześnie zadanie regulacji przepisów,^[12].

Powstanie Wielkiego Szlema

Cztery najbardziej prestiżowe^[13]^[14] turnieje tenisowe: Australian Open, Roland Garros, Wimbledon oraz US Open rozgrywane są corocznie odpowiednio w Melbourne, Paryżu, Londynie i Nowym Jorku. Najstarszym z nich jest rozgrywany od 1877 Wimbledon, następnie US Open (1881), Roland Garros (1891), a najmłodszym odbywające się od 1905 Australian Open. Razem te cztery turnieje noszą miano Wielkiego Szlema (ang. Grand Slam). Termin ten zapożyczono z brydża.^[15]

Wimbledon (1877)

Pierwsza edycja The Championships została zorganizowana w 1877 przez All England Lawn Tennis and Croquet Club w celu zebrania pieniędzy na działalność klubu. W turnieju gry pojedynczej mężczyzn wzięło udział 22 zawodników,^[16] a jego zwycięza, Spencer Gore, otrzymał posrebrzany puchar z wyrytym napisem The All England Lawn Tennis Club Single Handed Champion of the World (pol. Mistrz Świata w singlu Wszechangielskiego Klubu Tenisa na Trawie).^[17] W następnym roku turnieju na kortach Wimbledonu został przemianowany na British Championships (pol. Mistrzostwa Brytyjskie), chociaż mogli w nich uczestniczyć zawodnicy z innych państw. W 1884 zainaugurowano turnieje singla kobiet i debla mężczyzn, a w 1913 debla kobiet i gry mieszanej.^[16]

The Championships od samego początku rozgrywany na jest trawiastych kortach w londyńskiej dzielnicy Wimbledon. Do 1921 mecze rozgrywano przy Worple Road, natomiast od 1922 miejsce rozgrywania meczów mieści się przy Church Road.^[16]

US Open (1881)

Inauguracyjna edycja U.S. National Championship (pol. Krajowych Mistrzostw Stanów Zjednoczonych) została rozegrana w 1881 w Newport w stanie Rhode Island.^[18] Brali w niej udział tylko mężczyźni. Tenisistki po raz pierwszy pojawiły się na U.S. National Championship w 1887.^[19] W celu standaryzacji przepisów i organizacji turniejów 21 maja 1881 powołano United States National Lawn Tennis Association (obecne United States Tennis Association - Związek Tenisa Stanów Zjednoczonych). Oficjalna nazwa turnieju została w 1968 zmieniona na US Open.

Od 1881 do 1974 turniej odbywał się na kortach trawiastych kolejno w Newport (1881- 1914), nowojorskim Forest Hills (1915 - 1920), Filadelfii (1921 - 1923), a w 1924 wrócił do Forest Hills.^[19] Do 1974 nawierzchnią kortów, na których rozgrywano US Open była trawa. W 1975 zamieniono ją nawierzchnię ceglaną. W 1978 miejsce rozgrywania US Open przeniesiono do Flushing Meadows, czemu towarzyszyła zmiana nawierzchni na korty twarde (odmiana DecoTurf).^[19]

Roland Garros (1891)

Tenis był z początku sportem uprawianym głównie w krajach anglojęzycznych, w którym dominowali przedstawiciele USA oraz Wielkiej Brytanii.^[20] Poza światem anglojęzycznym tenis był popularny we Francji, gdzie w 1891 rozegrano pierwszą edycję Championnat de France (pol. Mistrzostw Francji).^[21] W 1925 dokonano zmiany nazwy na Championnats Internationaux de France (pol. Międzynarodowe Mistrzostwa Francji), a w 1928 na Tournoi de Roland Garros (pol. Turniej im. Rolanda Garrosa, prekursora francuskiego lotnictwa). W krajach anglojęzycznych turniej nazywany jest French Open, natomiast w samej Francji powszechna jest nazwa Roland Garros.

Od samego początku turniej rozgrywany jest w Paryżu, przy czym od 1928 jego scenerią jest kompleks tenisowy im. Rolanda Garrosa.^[21] Chociaż turniej ten kojarzony jest powszechnie z nawierzchnią ceglaną początkowo rozgrywano go na kortach trawiastych (w latach 1891 - 1911 oraz 1925 - 1927). Tenisiści rywalizowali na paryskiej mączce od 1912 do 1924, a następnie od 1928 do teraźniejszości.

Australian Open (1905)

Turniej Australian Open po raz pierwszy rozegrano w 1905 jako Australasian Championships (pol. Mistrzostwa Australazji). Ze względu na niedogodne położenie Australii przez wiele lat w turnieju nie brali udziału czołowi tenisiści świata. Sytuacja ta uległa zmianie dopiero w latach 80. XX w. Turniej pod swoją obecną nazwą jest znany od 1969, kiedy przemianowano go z noszonej od 1927 nazwy Australian Championships (pol. Mistrzostwa Australii).

Lokacja turnieju ulegała przez lata licznym zmianom; pierwszą edycję rozegrano w australijskim Melbourne, drugą w nowozelandzkim Christchurch, a następne w australijskich Sydney, Adelajdzie, Brisbane i Perth oraz nowozelandzkim Hastings.^[22] Od 1972 turniej odbywa się regularnie Melbourne (od 1972 do 1987 na Kooyong Stadium, a od 1988 w Melbourne Park).^[22] Przenosiny na Meblourne Park wiązały się ze zmianą nawierzchni z trawiastej na korty twarde odmiany Rebound Ace. W 2008 ta nawierzchnia została zastąpiona przez Plexicushion.^[22]

Puchar Davisa

W 1899 student Uniwersytetu Harvarda Dwight Filley Davis wymyślił formułę turnieju tenisowego, który miał być formą rozegrania meczu z reprezentacją Wielkiej Brytanii.^[23] Pierwszy mecz w tym formacie odbył się w Bostonie w 1900 pomiędzy drużynami Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii.^[24] Zespół amerykański, którego Davis był grającym kapitanem, pokonał Brytyjczyków 3:0. W 1905 poza USA i Wielką Brytanią w turnieju brały udział drużyny Francji, Belgii, Austrii i Australazji (do 1913), czyli połączonych reprezentacji Australii i Nowej Zelandii.

Z początku turniej nosił nazwę International Lawn Tennis Challenge. Nazwa Puchar Davis została przyjęta po śmierci Dwighta Davisa w 1945. W ciągu kolejnych dekad turniej zyskiwał na popularności, tak że na początku XXI w. (w 2001) już 139 państw rywalizowało o prestiżowy Puchar Davisa.^[25]

Najbardziej utytułowanymi narodami w Pucharze Davisa są Amerykanie (32 tytuły), Australijczycy (28 tytułów, w tym 4 jako Australazja), Wielka Brytania (9), Francja (9) oraz Szwecja (5).^[26]

Powstanie ITF

Początki Pucharu Davisa oraz potrzeba ustanowienia światowej federacji zarządzającej rozgrywkami przyczyniły się do zorganizowania w 1913 w Paryżu konferencji 12 krajowych związków tenisowych. Powołała ona do działania International Lawn Tennis Federation (pol. Międzynarodową Federację Tenisa na Trawie), przemianowną w 1977 na International Tennis Federation (pol. Międzynarodowa Federacja Tenisowa).^[27] Opracowane w 1923 i wprowadzone w życie w 1924 zasady gry ustanowione przez ITF zmieniły się jak dotąd w niewielkim stopniu - największymi zmianami okazały się wymyślony przez Jamesa Van Alena tie-break oraz zastosowanie technologii Hawk-Eye.^[27]^[28]

Tenisowa Galeria Sławy

W 1954 James Van Alen ufundował Międzynarodową Tenisową Galerię Sławy, tenisowe muzeum w amerykańskim Newport.^[29] W budynku znajdują się liczne pamiątki oraz galeria sław upamiętniająca wybitny tenisistów i działaczy z całego świata. Każdego roku podczas lipcowego turnieju w Newport do galerii sław wprowadzani są nowi członkowie.

Fed Cup

Pomysł rozgrywek dla pań o formule zbliżonej do tej znanej z Pucharu Davisa został po raz pierwszy zaproponowany w 1919 przez Hazel Hotchkiss Wightman.^[30] Kiedy ta propozycja została odrzucona, Wightman ufundowała w 1923 puchar dla zwycięzcy rywalizacji pomiędzy największymi siłami tenisa na początku XX w. Stanami Zjednoczonymi i Wielką Brytanią. Rozgrywki te z czasem stały się znane pod nazwą Puchar Wightman.^[30]

Pomysł Wightman został podchwycony czterdzieści lat później przez Nell Hopman, żonę kapitana daviscupowej reprezentacjii Australii, której wraz z Mary Hardwick Hare udało się przekonać władze ITF-u do zorganizowania zawodów o takim charakterze. Pierwszą edycję Federation Cup (pol. Pucharu Federacji) rozegrano w 50. rocznicę powstania Międzynarodowej Federacji Tenisowej w 1963. W trwającym tydzień turnieju wzięły udział przedstawicielki 16 państw, a najlepsze okazały się Amerykanki, które w finale pokonały Australijki 2:1.^[30] W 1992 utworzono regionalne grupy eliminacyjne, a w 1995 przyjęto formułę rozgrywek stosowaną w Pucharze Davisa, a ich nazwę skrócono do Fed Cup.^[30]

Obecnie w rozgrywkach Fed Cupu bierze udział ponad 80 państw podzielonych na dwie ośmiozespołowe Grupy Światowe, dwie strefy amerykańskiej, 3 w strefie euro-afrykańskiej, dwie w strefie Azji i Oceanii.^[30] Zwyciężczyniami rozegranej w 2009 47. edycji Fed Cupu zostały po raz drugi w historii Włoszki.^[31] Najwięcej tytułów w Fed Cupie mają na koncie reprezentantki USA (17), Australii (7), Hiszpanii (5) i Czechosłowacji (5).^[32]

Pierwsze turnieje zawodowe

Głównymi zawodami cykli rozgrywek dla profesjonalistów były turnieje Pro tours oraz Pro Championships, które traktowane jako najbardziej prestiżowe przed nastaniem w 1968 ery open. W czasach poprzedzających erę open najpopularniejsi zawodnicy, tacy jak: Suzanne Lenglen czy Vincent Richards byli zobowiązani kontraktami z Charlesem C. Pylem do udziału w turniejach pokazowych.^[33]^[34] Profesjonaliści byli zobowiązani kontraktami do startowania w turniejach wskazanych im przez ich promotorów podczas gdy kontrolę nad amatorami posiadały krajowe federacje, np. w 1939 Norman Brookes, prezydent Australijskiej Federacji Tenisowej wolał by reprezentacji Australii w Pucharze Davisa, m.in. John Bromwich i Adrian Quist przygotowywali się do finału ze Stanami Zjednoczonymi, zamiast brać udział w Wimbledonie. W następnych dziesięcioleciach tenisiści nie mieli praktycznie żadnej władzy.

Pro tours

Większość zawodowców brała udział w osobnych zawodach dla profesjonalistów (z których większość stanowiły mecze typu twarzą w twarz) noszące miano pro tours. W 1926 promotor C.C. Pyle utworzył pierwszy cykl rozgrywek dla zawodowców w ramach którego wybrani amerykańscy i francuscy tenisiści rozgrywali pokazowe mecze przed płacącą za to publicznością.^[14]^[35] Najbardziej znanymi tenisistami przed II wojną światową byli Francuzka Suzanne Lenglen i Amerykanin Vincent Richards.^[14]^[36] Gdy zawodnik przeszedł na profesjonalizm nie mógł już brać udziału w turniejach amatorskich.^[14] W latach poprzedzających erę open mężczyźni częściej niż w turniejach grywali pokazówkach, ponieważ mecze z udziałem dwóch wielkich gwiazd były bardziej dochodowe niż seria turniejów dla zawodowców, których odbywały się bardzo rzadko - w 1952 rozegrano tylko 7 takich turniejów z udziałem zawodników ze światowej czołówki i dwa inne (British Pro oraz German Pro), w których mogli startować tylko krajowi zawodnicy. Turnieje zawodowców dopiero w latach 60. XX w. prześcignęły popularnością imprezy pro tours.

Pro Championships

Poza cyklem pojedynków twarzą w twarz co roku odbywało się kilka turniejów określanych mianem mistrzostw zawodowców (ang. Pro Championships), z których najważniejszym był rozgrywany od 1934 do 1990 na angielskim Wembley Arena Wembley Professional Championship, uznawany do 1967 za nieoficjalne mistrzostwa świata. Prócz niego do najbardziej prestiżowych turniejów zawodowców należały: amerykański United States Professional Championship (w latach 1927 - 1999) oraz francuski French Professional Championship (od 1930 do 1968).^[34] Wraz z początkiem ery open zaprzestano rozgrywania French Professional Championship, natomiast mistrzostwa USA i Wielkiej Brytanii zaczęły tracić na znaczeniu aż do zaprzestania ich organizacji w latach 90. XX w.

Do 1967 te trzy imprezy są uznawane przez historyków tenisa, takich jak Robert Geist^[37] czy Raymond Lee ^[38] za turnieje Wielkiego Szlema zawodowców.

Era open

W 1968 naciski mediów doprowadziły do narodzin nowej epoki w historii tenisa, w której uczestnikami turniejów mogli być zarówno amatorzy, jak i profesjonaliści.^[39]^[40] Tak zaczęła się era open, w której najlepsi zawodnicy byli w stanie zarabiać na życie jedynie z gry w tenisa. Tenis przestał być grą elitarną, a dzięki transmisjom telewizyjnym stał się doskonałym nośnikiem reklamy.^[39] Pierwszym turniejem wielkoszlemowym rozegranym w po wprowadzeniu tych zmian było francuskie Roland Garros.^[21]

Powstanie WCT oraz NTL

W 1967 większość zawodowców była związana kontraktami z WCT bądź NTL. Do wyjątków należeli np. Lewis Hoad, Luis Ayala czy Owen Davidson.

Zawodowcy zobowiązani byli kontraktami ze swoimi promotorami i nie mogli brać udziału w turniejach, w których chcieli. W 1968 zawodnicy zrzeszeni w WCT nie wzięli udziału w Roland Garros, członkowie NTL nie wzięli udziału w Australian Open. Zarówno zawodnicy WCT, jak i członkowie NTL zrezygnowali z występu we French Open w 1970.

Utworzenie cyklu Grand Prix

Aby nie dopuścić do powtórzenia się w przyszłości takiej sytuacji International Lawn Tennis Federation (poprzedniczka International Tennis Federation) przychyliła się do propozycji Jacka Kramera, jednego z najlepszych zawodników lat 40. i 50. XX wieku, który zaproponował stworzenie cyklu turniejów, w których premie pieniężne byłyby rozdzielane na podstawie systemu punktowego. Pierwszym turniejem cyklu Grand Prix był rozegrany w Bournemouth w kwietniu 1970 British Hard Court Championships. W ramach pierwszej edycji cyklu rozegrano łącznie 27 turniejów, w tym trzy wielkoszlemowe: Australian Open, Roland Garros i US Open. Brali w nim udział niezależni profesjonaliści oraz niektórzy zawodnicy kontraktowi.

Rywalizacja pomiędzy WCT i ILFT oraz powstanie ATP

Pierwsze turnieje pod kuratelą WCT odbyły się w lutym 1968, natomiast pierwsze imprezy organizowane przez NTL rozegrano w marcu 1969. Wiosną 1970 NTL zostało wchłonięte przez WCT.

Australian Open było organizowane przez WCT podczas gdy pozostałe turnieje Wielkiego Szlema należały do cyklu Grand Prix. Konflikt pomiędzy zarządzającym turniejami Grand Prix ILTF a WCT był tak silny, że Rosewall, Gimeno, Laver, Emerson i inni zawodnicy WCT nie wystąpili w 1971 w US Open.

Walkę między ILTF i WCT zakończyło w 1972 nałożenie przez ILTF zakazu gry w turniejach cyklu Grand Prix od stycznia do czerwca na zawodników posiadających kontrakty. Podczas rozgrywanego we wrześniu 1972 US Open grupa tenisistów założyła Association of Tennis Professionals (ATP), czyli organizację mającą chronić interesy jego członków przed ILTF, WCT oraz federacjami krajowymi.

Integracja

W 1978 cykl Grand Prix połączył się serią WCT by stworzyć jeden wspólny cykl turniejów. W 1982 WCT opracowało nowy system rankingowy, zbliżony do tego, którym od czterech lat posługiwało się ATP, i odłączyło się od serii Grand Prix. Niepowodzenie nowego cyklu WCT spowodowało, że głównymi zawodami w sezonie stały się rozgrywki Grand Prix, nad którymi władzę sprawowało Men's International Professional Tennis Council (MIPTC), póżniej przemianowane na Men's Tennis Council (MTC).

Wraz z początkiem ery open, utworzenie międzynarodowego cyklu rozgrywek oraz przychody ze sprzedaży praw telewizyjnych, tenis rozsprzestrzenił się po całym świecie i przestał być postrzegany jedynie jako rozrywka dla wyższych klas anglojęzycznego społeczeństwa.

ATP Tour

Zawodowy tenis kobiecy

Tenis ziemny na Igrzyskach Olimpijskich

Tenis był dyscypliną olimpijską do 1924 roku, kiedy to został wycofany z programu Igrzysk. Powrócił na nie w Seulu w 1988 (w Meksyku w 1968 i w Los Angeles w 1984 był dyscypliną pokazową).

Tenis w Polsce

Zasady gry

Kort

Pole gry (kort) ma wymiary: 23,78 m długości i 8,23 m (gra pojedyncza) lub 10,97 m (gra podwójna) szerokości. Linie na korcie to:

Kort dzieli na dwie połowy siatka, o wysokości 91,4 cm na środku i 107 cm na obu krańcach. Tak więc o wiele łatwiej grać przez środek kortu niż wzdłuż linii bocznej.

Najszybszymi kortami są korty trawiaste oraz halowe, wolniejszymi są korty twarde, a najwolniejszymi korty ziemne .

Serwis

W celu rozpoczęcia wymiany piłkę trzeba wprowadzić do gry, czyli zaserwować. Zmiana serwisu następuje naprzemiennie po każdym gemie; pierwszy serwujący jest wyznaczany na początku spotkania przez rzut monetą.

Serwis jest wykonywany z linii końcowej, naprzemiennie z prawej i z lewej strony kortu. Serwujący ma dwie próby czystego trafienia w kort - trafienia piłką w przestrzeń po przeciwnej stronie kortu niż ta z której serwuje, pomiędzy linią środkową boiska a serwisową rywala, czyli w tzw. karo (pole) serwisowe (prostokąt o wymiarach 6,40 na 4,12 m). Jeśli tego nie uczyni, następuje podwójny błąd serwisowy i punkt zdobywa przeciwnik. W czystym serwisie piłka nie może też trafić w siatkę; jeśli muśnie siatkę a następnie spadnie czysto na pole przeciwnika jest tzw. net i serwis jest powtarzany (nie jest to zaliczane jako błąd serwisowy).

Idealnie zagrany serwis, którego przeciwnik nie jest w stanie dosięgnąć swoją rakietą to tzw. as serwisowy. Daje on oczywiście natychmiastowy punkt serwującemu.

Wymiana

Udany serwis rozpoczyna wymianę. Piłka po przekroczeniu siatki może maksymalnie raz odbić się od ziemi. Później należy ją przebić na stronę rywala. Można też zastosować tzw. wolej, czyli odbić piłkę bezpośrednio z powietrza, zanim jeszcze trafi w powierzchnię kortu (za wyjątkiem odbioru serwisu, gdy nie wolno grać wolejem - piłka musi się odbić od powierzchni kortu). Piłka odbita musi czysto trafić w kort po stronie przeciwnika, przy czym zaliczane jest trafienie w linię (nawet gdy piłka jest tylko minimalnie styczna do linii po jej zewnętrznej stronie). Zawodnik który jako pierwszy nie odbije piłki, nie przebije piłki przez siatkę lub nie zmieści jej w korcie - traci punkt.

W czasie trwania akcji tenisista nie może dotknąć siatki ani odbić piłki znajdującej się na połowie przeciwnika. W przeciwieństwie do siatkówki, w tenisie można zagrać z boku siatki.

Punktacja

Mecz tenisowy dzieli się na sety, a te z kolei na gemy. Na jeden gem składa się od czterech do kilkunastu, czy nawet kilkudziesięciu wymian. Podczas gema serwuje stale ten sam zawodnik. Gema wygrywa zawodnik, który zdobył w nim co najmniej 4 punkty i jednocześnie co najmniej o 2 więcej niż przeciwnik. Wiele osób dziwią zasady liczenia punktów w tenisie. Otóż, początkowo punkty liczono i przedstawiano na zegarze poprzez przestawienie wskazówki - każda kolejna wygrana piłka była oznaczana kolejno jako 15 (franc. quatre), 30 (franc. trente), 45 (franc. quarante-cinq) oraz 60 (franc. soixante). Z czasem zmodyfikowano sposób liczenia z uwagi na wymowę. Zamiast dłuższego 45 wprowadzono zapis 40 (ang. forty). Jeżeli dojdzie do stanu 40:40, jest to tzw. równowaga (ang. deuce) i do wygrania gema trzeba zdobyć dwa punkty więcej niż przeciwnik. Po pierwszym takim punkcie mówi się, że dany zawodnik ma przewagę (ang. advantage).

W każdym secie zawodnik musi wygrać co najmniej 6 gemów i jednocześnie co najmniej o 2 więcej niż przeciwnik. W większości turniejów przy stanie 6:6 wprowadza się gem trzynasty, rozstrzygający, tzw. tie-break. Jest jednak kilka wyjątków, kiedy w takiej sytuacji gra się dalej, aż do uzyskania różnicy dwóch gemów (zobacz artykuł o tie-breaku).

Do zwycięstwa w meczu potrzebne jest wygranie 2 lub 3 setów. Do dwóch gra się we wszystkich turniejach kobiet oraz niektórych turniejach mężczyzn. We wszystkich męskich turniejach Wielkiego Szlema, Pucharze Davisa i niektórych finałach obowiązuje formuła the best of five co oznacza, że mecz kończy się wówczas, gdy jeden z zawodników wygrał 3 sety (wynik: 3-0, 3-1 lub 3-2 w setach).

Od sezonu 2006 w grze podwójnej mężczyzn, w przypadku remisu 1-1 w setach, rozgrywana jest alternatywna metoda zakończenia meczu, czyli tzw. super tie-break. Drużyna która w trzecim secie jako pierwsza zdobędzie 10 punktów (przy 2 punktach przewagi) wygrywa seta i cały mecz.

Mecz tenisowy kończy sędzia wypowiadając tradycyjną formułę gem, set, mecz.

Bibliografia

Przypisy

↑ ^1,0 ^1,1 ^1,2 History of Tennis
↑ A Royal Tennis Court
↑ ^3,0 ^3,1 ^3,2 ^3,3 The Online Guide to Traditional Games (ang.). tradgames.org.uk. [dostęp 15 listopada 2009].
↑ Anna Tyzack: The True Home of Tennis (ang.). countrylife.co.uk, 2005-06-22. [dostęp 10 listopada 2009].
↑ Lawn Tennis and Major T. H. Gem (ang.). birminghamcivicsociety.org.uk. [dostęp 10 listopada 2009].
↑ Club History (ang.). leamington-tennis-squash.co.uk, 2007-12-07. [dostęp 10 listopada 2009].
↑ Mary Bellis: The History of Tennis (ang.). inventors.about.com. [dostęp 15 listopada 2009].
↑ February 23, 1874 in History (ang.). brainyhistory.com. [dostęp 15 listopada 2009].
↑ Lloyd Chiasson Jr: St. James Encyclopedia of Pop Culture. 2002-01-29. [dostęp 15 listopada 2009].
↑ Tennis (photo attached) (ang.). en.beijing2008.cn. [dostęp 15 listopada 2009].
↑ Patricia Campbell Warner: When the Girls Came Out to Play: The Birth of American Sportswear (ang.). [dostęp 15 listopada 2009].
↑ ^12,0 ^12,1 ^12,2 The Beginnings Of Lawn Tennis (ang.). University of South Carolina Libraries. [dostęp 15 listopada 2009].
↑ Grand Slam (ang.). australianopen.com. [dostęp 16 listopada 2009].
↑ ^14,0 ^14,1 ^14,2 ^14,3 Suzanne Lenglen and the First Pro Tour (ang.). tennisserver.com. [dostęp 16 listopada 2009].
↑ Pochodzenie określenia Wielki Szlem
↑ ^16,0 ^16,1 ^16,2 About Wimbledon - History (ang.). aeltc2009.wimbledon.org. [dostęp 16 listopada 2009].
↑ About Wimbledon - History: The trophies (ang.). aeltc.wimbledon.org. [dostęp 16 listopada 2009].
↑ Rząd stanu Rhode Island: Fact & History of Rhodes Island (ang.). ri.gov. [dostęp 17 listopada 2009].
↑ ^19,0 ^19,1 ^19,2 Leading the way (ang.). BBC Sport, 2002-08-21. [dostęp 17 listopada 2009].
↑ Tennis: Britain Misses Out on World Party That Once Roused Fury of the Fuhrer
↑ ^21,0 ^21,1 ^21,2 Event Guide / History (ang.). rolandgarros.com. [dostęp 17 listopada 2009].
↑ ^22,0 ^22,1 ^22,2 Tristan Foenander: History of the Australian Open – the Grand Slam of Asia/Pacific (ang.). Australian Open. [dostęp 18 listopada 2009].
↑ Richard Evans: The Davis Cup: Celebrating 100 Years of International Tennis (ang.). W: International Tennis Federation [on-line]. daviscup.com. [dostęp 19 listopada 2009].
↑ Davis Cup by BNP Paribas (ang.). [dostęp 19 listopada 2009].
↑ Davis Cup Milestones (ang.). daviscup.com. [dostęp 24 listopada 2009].
↑ Davis Cup Champions (ang.). daviscup.com. [dostęp 24 listopada 2009].
↑ ^27,0 ^27,1 History of the ITF (ang.). ITF, 2003-08-20. [dostęp 19 listopada 2009].
↑ James Henry Van Alen "Mr. Tie breaker, A man of all seasons" (ang.). tennisfame.com. [dostęp 19 listopada 2009].
↑ Oficjalna strona internetowa Międzynarodowej Tenisowej Galerii Sławy
↑ ^30,0 ^30,1 ^30,2 ^30,3 ^30,4 History of the Fed Cup (ang.). fedcup.com. [dostęp 24 listopada 2009].
↑ Fed Cup: Włoszki pokonały w finale reprezentację Stanów Zjednoczonych (pol.). ultrasport.pl. [dostęp 24 listopada 2009].
↑ Fed Cup Champions (ang.). fedcup.com. [dostęp 24 listopada 2009].
↑ C. C. Pyle (ang.). itvs.org. [dostęp 30 listopada 2009].
↑ ^34,0 ^34,1 Tennis Turns Pro - the Move towards the Open Era (ang.). open-tennis.com. [dostęp 30 listopada 2009].
↑ Ray Bowers: [http://www.tennisserver.com/lines/lines_01_03_01.html History of the Pro Tennis Wars, Chapter 2, part 1: 1927-1928] (ang.). tennisserver.com. [dostęp 30 listopada 2009].
↑ Bruce Goldman: Open Minded (ang.). cigaraficionado.com, wrzesień/październik 1997. [dostęp 30 listopada 2009].
↑ DER GRÖSSTE MEISTER Die denkwürdige Karriere des australischen Tennisspielers Kenneth Robert Rosewall
↑ Raymond Lee: Greatest Player Of All Time: A Statistical Analysis (ang.). tennisweek.com, 2007-09-14. [dostęp 30 listopada 2009].
↑ ^39,0 ^39,1 Tenis ziemny - Dogonić kosmatą piłkę (pol.). ibiss.pl. [dostęp 1 grudnia 2009].
↑ Jeff Cooper: Open Era (ang.). tennis.about.com. [dostęp 1 grudnia 2009].

Zobacz też

Linki zewnętrzne

Questions for article: lapangan tenis, peraturan permainan squash, teknik tenis lapangan, tenis de mesa efectos topspin sidespin tipos de efecto ping pong, http://ms.wikipedia.org/wiki/bola jaring, adidas tenis lopar, adidas tenisi, adidas-tenis, babolat lopar, bermain tenis, cara bermain teniss

Tenis

Spis treści